خلاصه کتاب اخبار را دنبال نکنید اثر رولف دوبلی به ما نشان میدهد که دنبالکردن مداوم اخبار لزوماً به معنای آگاهی بیشتر نیست. نویسنده معتقد است مصرف بیوقفه خبرهای پراکنده، بهویژه اخبار منفی، میتواند تمرکز را مختل کند، نگرانی را افزایش دهد و زمان ارزشمند زندگی را بگیرد. او پیشنهاد میکند بهجای دنبالکردن دائمی اخبار، اطلاعات عمیق، معتبر و کاربردی را انتخاب کنیم.
کتاب اخبار را دنبال نکنید درباره چیست؟
کتاب «اخبار را دنبال نکنید» (Stop Reading the News: A Manifesto for a Happier, Calmer and Wiser Life) نوشته رولف دوبلی (Rolf Dobelli)، نویسنده و کارآفرین سوئیسی است که در سال ۲۰۲۰ منتشر شد.
ایده اصلی کتاب ساده اما بحثبرانگیز است: انسان برای آگاهبودن مجبور نیست هر روز تمام اتفاقات جهان را دنبال کند. دوبلی معتقد است رسانههای خبری معمولاً اطلاعات کوتاه، پراکنده و هیجانبرانگیزی ارائه میکنند که ممکن است بیشتر از آنکه به درک عمیق ما کمک کنند، ذهنمان را درگیر کنند.
او در این کتاب، اخبار را به نوعی خوراک ذهنی تشبیه میکند که مصرف بیش از اندازه آن میتواند کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد.
دوبلی در سال ۲۰۱۳ با اعلام اینکه اخبار را دنبال نمیکند، توجه زیادی به خود جلب کرد. او سپس دیدگاههایش را در این کتاب گسترش داد و توضیح داد که چگونه میتوان بدون وابستگی به چرخه دائمی خبر، همچنان فردی آگاه و مسئولیتپذیر بود.
خلاصه کتاب اخبار را دنبال نکنید؛ مهمترین پیامهای کتاب چیست؟
۱. هر اطلاعاتی ارزش توجهکردن ندارد
یکی از مهمترین پیامهای دوبلی این است که دسترسی بیشتر به اطلاعات الزاماً به معنای دانش بیشتر نیست.
ممکن است فردی روزانه ساعتها اخبار سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و حوادث را دنبال کند، اما همچنان درک روشنی از عوامل اصلی شکلدهنده اتفاقات نداشته باشد.
اخبار معمولاً بر اتفاقات تازه تمرکز دارند؛ اما بسیاری از تغییرات مهم جهان بهتدریج شکل میگیرند و برای درک آنها به مطالعه عمیق و بررسی روندهای بلندمدت نیاز داریم.
۲. اخبار منفی میتوانند ذهن را درگیر کنند
بخش زیادی از اخبار رسانهای به بحرانها، حوادث، درگیریها و اتفاقات نگرانکننده اختصاص دارد. مواجهه مکرر با چنین محتواهایی ممکن است احساس ناامنی و نگرانی را افزایش دهد.
دوبلی معتقد است وقتی ذهن دائماً با اتفاقات منفی روبهرو میشود، فرصت کمتری برای توجه به تجربههای مثبت، روابط شخصی و فعالیتهای معنادار خواهد داشت.
البته این موضوع به معنای تأثیر یکسان اخبار بر تمام افراد نیست؛ بلکه میزان مواجهه، نوع محتوا و شرایط روانشناختی فرد نیز اهمیت دارند.
۳. دنبالکردن اخبار میتواند تمرکز را مختل کند
یکی دیگر از موضوعات مهم کتاب، تأثیر مصرف اخبار بر تمرکز و توجه است.
اعلانهای خبری، تیترهای فوری و بهروزرسانیهای پیدرپی، فرد را بارها از فعالیت اصلی خود جدا میکنند. در نتیجه، ممکن است زمان زیادی صرف بررسی اطلاعاتی شود که ارتباط مستقیمی با اهداف یا مسئولیتهای روزمره ندارند.
از دیدگاه دوبلی، مطالعه عمیق یک موضوع ارزشمندتر از دریافت تعداد زیادی اطلاعات کوتاه و پراکنده است.
۴. اخبار همیشه تصویر کاملی از واقعیت ارائه نمیکنند
خبرها معمولاً بخش مشخصی از یک اتفاق را برجسته میکنند. برای مثال، یک بحران اقتصادی ممکن است در قالب چند تیتر نگرانکننده نمایش داده شود، بدون آنکه عوامل بلندمدت، زمینههای تاریخی و تحلیلهای تخصصی آن بهدرستی توضیح داده شوند.
دوبلی تأکید میکند که برای شناخت جهان باید فراتر از تیترها برویم و به سراغ منابع تحلیلی، کتابها، پژوهشها و دادههای معتبر برویم.
۵. احساس آگاهی با آگاهی واقعی متفاوت است
گاهی فرد تصور میکند چون از اتفاقات روزانه اطلاع دارد، شناخت بیشتری از جهان پیدا کرده است. اما دانستن جزئیات یک حادثه با درک علتها، پیامدها و ارتباط آن با سایر اتفاقات تفاوت دارد.
این موضوع یکی از محورهای اصلی کتاب است: باید میان اطلاعاتی که صرفاً توجه ما را جلب میکنند و اطلاعاتی که واقعاً به تصمیمگیری بهتر کمک میکنند، تفاوت قائل شویم.
از دیدگاه روانشناسی، دنبالکردن مداوم اخبار چه تأثیری بر ذهن دارد؟
اگرچه کتاب دوبلی یک اثر علمی دانشگاهی یا کتاب درمانی نیست، برخی از دیدگاههای آن با یافتههای پژوهشی درباره تأثیر مواجهه رسانهای بر سلامت روان ارتباط دارند.
۱. افزایش نگرانی و استرس
مطالعهای که در سال ۲۰۱۴ توسط الیسون هولمن، دانا گارفین و روکسان کوهن سیلور در مجله معتبر PNAS منتشر شد، ارتباط میان مواجهه مکرر با اخبار بمبگذاری ماراتن بوستون و نشانههای استرس حاد را بررسی کرد.
نتایج نشان داد افرادی که ساعات زیادی از روز را در معرض اخبار مرتبط با این حادثه قرار داشتند، نشانههای استرس بیشتری گزارش کردند. البته این یافته به معنای آن نیست که هر نوع پیگیری اخبار الزاماً باعث اختلال روانشناختی میشود.
۲. شکلگیری چرخه مصرف خبر و اضطراب
در پژوهشی دیگر که در سال ۲۰۱۹ در مجله Science Advances منتشر شد، پژوهشگران ارتباط دوطرفه میان مواجهه رسانهای با حوادث خشونتآمیز و پریشانی روانشناختی را بررسی کردند.
نتایج نشان داد مواجهه با اخبار مرتبط با حوادث آسیبزا میتواند با افزایش نشانههای استرس ارتباط داشته باشد. از طرف دیگر، نگرانی و پریشانی بیشتر نیز ممکن است فرد را به دنبالکردن اخبار مشابه سوق دهد.
این چرخه میتواند باعث شود فرد برای کاهش نگرانی، مرتب اخبار را بررسی کند؛ اما در عمل با محتوای نگرانکننده بیشتری روبهرو شود.
۳. کاهش فرصت برای توجه آگاهانه به زندگی
وقتی بخش زیادی از توجه ذهن صرف اتفاقاتی میشود که کنترل مستقیمی بر آنها نداریم، ممکن است از فعالیتهای مهم زندگی فاصله بگیریم.
برای مثال، توجه به روابط خانوادگی، مسئولیتهای شخصی، اهداف شغلی و نیازهای هیجانی میتواند تحت تأثیر عادت به بررسی مداوم تلفن همراه قرار بگیرد.
این موضوع یکی از نکات قابل تأمل کتاب دوبلی است: توجه انسان منبعی محدود و ارزشمند است و باید آگاهانه درباره محل صرف آن تصمیم بگیرد.
چگونه بدون دنبالکردن دائمی اخبار، آگاه بمانیم؟
دوبلی پیشنهاد نمیکند که انسان نسبت به جامعه و اتفاقات جهان بیتفاوت باشد. پیام اصلی او تغییر شیوه دریافت اطلاعات است.
چند راهکار کاربردی برای اجرای این ایده عبارتاند از:
- زمان مشخصی برای دریافت اخبار تعیین کنید: بهجای بررسی مداوم تلفن همراه، در زمانهای محدود و مشخص اخبار را مطالعه کنید.
- منابع معتبر را انتخاب کنید: از دنبالکردن کانالها و صفحاتی که بیشتر بر ایجاد ترس و هیجان تمرکز دارند، فاصله بگیرید.
- بهجای تیترها، تحلیل بخوانید: برای شناخت مسائل مهم، گزارشهای تحلیلی و پژوهشهای معتبر را در اولویت قرار دهید.
- اعلانهای غیرضروری را خاموش کنید: اجازه ندهید هر خبر تازهای جریان فعالیت روزانه شما را مختل کند.
- به وضعیت روانی خود توجه کنید: اگر بعد از دنبالکردن اخبار احساس نگرانی، خشم یا آشفتگی بیشتری دارید، میزان و نوع مصرف رسانهای خود را بازبینی کنید.
- بین آگاهی و درگیری ذهنی تفاوت قائل شوید: لازم نیست برای اثبات آگاهی اجتماعی، تمام جزئیات اتفاقات روزانه را دنبال کنید.
آیا کتاب اخبار را دنبال نکنید برای همه افراد مناسب است؟
این کتاب برای افرادی که احساس میکنند زمان زیادی را صرف شبکههای اجتماعی، خبرهای فوری و اتفاقات منفی میکنند، میتواند مفید و تأملبرانگیز باشد.
همچنین مطالعه آن به افرادی پیشنهاد میشود که میخواهند تمرکز بیشتری داشته باشند، مصرف رسانهای خود را مدیریت کنند و زمان بیشتری به مطالعه عمیق و فعالیتهای شخصی اختصاص دهند.
بااینحال، پیشنهاد دوبلی مبنی بر کنارگذاشتن اخبار نباید بهصورت یک قانون مطلق برای همه افراد در نظر گرفته شود. روزنامهنگاران، پژوهشگران، فعالان اجتماعی و افرادی که تصمیمهای شغلی یا اقتصادی آنها به اطلاعات روز وابسته است، به دسترسی منظم به اخبار معتبر نیاز دارند.
هدف منطقیتر، ایجاد تعادل میان آگاهی اجتماعی و مراقبت از سلامت روان است.
ظر دکتر سمیرا توکلی درباره کتاب اخبار را دنبال نکنید
از نگاه دکتر سمیرا توکلی، یکی از ارزشمندترین پیامهای این کتاب، اهمیت مراقبت از توجه و سلامت روان در برابر حجم بیپایان اطلاعات است. ما قرار نیست نسبت به اتفاقات جهان بیتفاوت باشیم، اما باید یاد بگیریم چه اطلاعاتی را وارد ذهنمان کنیم. گاهی کمتر خبر خواندن و عمیقتر فکر کردن، به ما کمک میکند آرامش بیشتری داشته باشیم و آگاهانهتر زندگی کنیم.
جمعبندی؛ مهمترین درس کتاب اخبار را دنبال نکنید چیست؟
مهمترین درس کتاب رولف دوبلی این است که توجه ما ارزشمندتر از آن است که بدون انتخاب و برنامهریزی در اختیار جریان بیپایان اخبار قرار بگیرد.
آگاهبودن به معنای دانستن تمام اتفاقات جهان نیست؛ بلکه به معنای شناخت درست موضوعاتی است که برای زندگی، تصمیمها و مسئولیتهای ما اهمیت دارند.
از نگاه روانشناختی نیز مدیریت مصرف اخبار میتواند فرصتی برای کاهش مواجهه غیرضروری با محتوای تنشزا و بازگرداندن توجه به زندگی روزمره فراهم کند.
شاید لازم نباشد هر روز از تمام اتفاقات جهان باخبر باشیم؛ اما لازم است بدانیم چه اطلاعاتی را وارد ذهن خود میکنیم و این اطلاعات چه تأثیری بر احساسات و رفتار ما دارند.
منابع معتبر
۱. Dobelli, R. (2020). Stop Reading the News: A Manifesto for a Happier, Calmer and Wiser Life. Hodder & Stoughton.
۲. Holman, E. A., Garfin, D. R., & Silver, R. C. (2014). Media’s role in broadcasting acute stress following the Boston Marathon bombings. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), 111(1), 93–98.
۳. Thompson, R. R., Jones, N. M., Holman, E. A., & Silver, R. C. (2019). Media exposure to mass violence events can fuel a cycle of distress. Science Advances, 5(4).
۴. Holman, E. A., Garfin, D. R., & Silver, R. C. (2024). It matters what you see: Graphic media images of war and terror may amplify distress. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
جلسات مشاوره به چه صورت برگزار میشود؟
جلسات بهصورت حضوری یا آنلاین برگزار میشود. انتخاب نوع جلسه به شرایط و ترجیح تو بستگی دارد.
مدت زمان هر جلسه مشاوره چقدر است؟
هر جلسه معمولاً بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد تا فرصت کافی برای بررسی دقیق موضوعاتت وجود داشته باشد.
چطور میتوان برای مشاوره نوبت گرفت؟
برای دریافت نوبت:
از طریق تماس تلفنی با 09136276536
یا ارسال پیام در واتساپ
یا فرم رزرو داخل سایت
نوبتدهی سریع و بدون دردسر انجام میشود.
برای رزرو جلسه و دریافت مشاوره تخصصی
همین حالا با شماره 09136276536 یا 36618182 تماس بگیر.
آیا مشاوره آنلاین هم بازدهی دارد؟
بله. مشاوره آنلاین دقیقاً با همان کیفیت جلسات حضوری انجام میشود و برای افرادی که زمان یا امکان مراجعه حضوری ندارند کاملاً مناسب است.
مشاوره برای چه افرادی مناسب است؟
اگر:
احساس سردرگمی داری
تو تصمیمگیری مشکل داری
دنبال رشد فردی هستی
میخواهی مسیر زندگیات شفافتر شود
این جلسات دقیقاً برای توست.
آیا جلسات محرمانه است؟
کاملاً. تمام صحبتها در جلسات محرمانه میماند و با احترام کامل به حریم شخصی تو برگزار میشود.
قبل از شروع جلسات نیاز به آمادگی خاصی هست؟
نه. فقط با ذهن باز و صادق وارد جلسه شو. مسیر جلسات متناسب با شرایط خودت جلو میرود.
بعد از چند جلسه میتوان نتیجه را دید؟
بسته به موضوع و تعهد خودت، معمولاً بعد از چند جلسه اول تغییر نگرش و شفافیت ذهنی حس میشود.


