انواع اختلالات روانی + راه کار و درمان

خیلی‌ها فکر می‌کنن روانشناس فقط برای «حال بد» یا «افسردگی» هست.
واقعیت فرق داره.
روانشناسی امروز با طیف وسیعی از اختلالات ذهنی، هیجانی و رفتاری سروکار داره؛ اختلالاتی که اگه به‌موقع درمان نشن، آروم‌آروم کیفیت زندگی، روابط و حتی سلامت جسم رو پایین می‌کشن.

اینجا قراره به‌صورت کامل و شفاف ببینی روانشناس دقیقا چه اختلالاتی رو می‌تونه درمان کنه و چه زمانی باید کمک حرفه‌ای بگیری.

اختلالات اضطرابی (Anxiety Disorders)

اضطراب وقتی مشکل میشه که:

• بی‌وقفه هست

• بدون دلیل مشخص میاد

• عملکرد روزمره رو مختل می‌کنه

روانشناس تو این حوزه نقش کلیدی داره.

1. اختلال اضطراب فراگیر (GAD)

نگرانی مداوم درباره همه‌چیز؛ از آینده گرفته تا اتفاقات ساده روزمره.
بدن همیشه در حالت آماده‌باشه.
درمان روی:

• شناسایی الگوهای فکری غلط

• کاهش تنش جسمی

• آموزش مهارت مدیریت نگرانی

2. حملات پانیک (Panic Disorder)

حمله‌های ناگهانی ترس شدید با علائم جسمی:

• تپش قلب

• تنگی نفس

• ترس از مرگ یا دیوانه شدن

روانشناس کمک می‌کنه:

• چرخه ترس شکسته بشه

• فرد دوباره به بدنش اعتماد کنه

3. فوبیاهای خاص

ترس شدید از چیزهای مشخص مثل:

• ارتفاع

• حیوانات

• پرواز

• خون

درمان معمولا با مواجهه تدریجی و کنترل‌شده انجام میشه.

4. اضطراب اجتماعی

ترس از قضاوت شدن، دیده شدن یا حرف زدن جلوی دیگران.
باعث اجتناب از موقعیت‌های اجتماعی میشه.
روان‌درمانی کمک می‌کنه:

• عزت‌نفس بازسازی بشه

• الگوهای فکری مخرب اصلاح بشن

اختلالات خلقی (Mood Disorders)

5. افسردگی اساسی (Major Depression)

فقط غم نیست.
ترکیبی از:

• بی‌انگیزگی

• خستگی ذهنی

• احساس پوچی

• کاهش لذت از زندگی

روانشناس با درمان‌های علمی کمک می‌کنه فرد:

• دوباره معنا بسازه

• الگوهای منفی ذهن رو تغییر بده

6. افسردگی مزمن (Dysthymia)

افسردگی خفیف ولی طولانی‌مدت.
سال‌ها ادامه داره و خیلی‌ها فکر می‌کنن «طبیعیه».
نیست.

7. اختلال دوقطبی

نوسان بین:

• فاز شیدایی (انرژی بالا، تصمیم‌های پرخطر)

• فاز افسردگی

روانشناس نقش مهمی در:

• تثبیت سبک زندگی

• آموزش خودآگاهی

• پیشگیری از عود داره

اختلالات وسواسی و مرتبط

8. اختلال وسواس فکری–عملی (OCD)

افکار ناخواسته + رفتارهای تکراری.
مثلا:

• شستن افراطی

• چک کردن

• شمارش

درمان تخصصی باعث میشه:

• شدت وسواس کم بشه

• کنترل به دست فرد برگرده

9. اختلال بدریخت‌انگاری بدن

تمرکز وسواس‌گونه روی نقص‌های ظاهری.
حتی وقتی بقیه اون نقص رو نمی‌بینن.
روانشناس کمک می‌کنه تصویر ذهنی اصلاح بشه.

اختلالات مرتبط با تروما و استرس

10. اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)

بعد از تجربه‌هایی مثل:

• تصادف

• سوءاستفاده

• جنگ

• فقدان شدید

علائم:

• فلش‌بک

• کابوس

• بی‌حسی هیجانی

درمان تروما‌محور کمک می‌کنه مغز دوباره احساس امنیت کنه.

11. اختلال استرس حاد

نسخه کوتاه‌تر ولی شدیدتر PTSD.
مداخله زودهنگام خیلی مهمه.

اختلالات شخصیتی (Personality Disorders)

این اختلالات روی:

• روابط

• تصمیم‌گیری

• هیجانات

تاثیر عمیق دارن.

12. اختلال شخصیت مرزی (BPD)

نوسان شدید احساسات، ترس از رها شدن، روابط ناپایدار.
درمان تخصصی باعث:

• ثبات هیجانی

• بهبود روابط

• کنترل تکانشگری

13. اختلال شخصیت خودشیفته

نیاز شدید به تایید، حساسیت بالا به انتقاد.
روان‌درمانی کمک می‌کنه الگوهای عمیق شخصیتی اصلاح بشن.

14. اختلال شخصیت اجتنابی

ترس از طرد شدن + اجتناب اجتماعی.
درمان روی عزت‌نفس و جرأت‌مندی کار می‌کنه.

اختلالات مرتبط با روابط و خانواده

15. مشکلات زناشویی

• تعارض

• خیانت

• سردی عاطفی

• ناتوانی در گفت‌وگو

درمان زوجی به بازسازی ارتباط کمک می‌کنه.

16. مشکلات والد–فرزند

اختلاف نسلی، پرخاشگری، نافرمانی.
روانشناس الگوی تعامل رو اصلاح می‌کنه.

اختلالات رفتاری و تکانشی

17. اختلال کنترل خشم

انفجارهای هیجانی که به روابط آسیب می‌زنه.
درمان باعث مدیریت هیجان و خودکنترلی میشه.

18. اختلالات اعتیادی رفتاری

مثل:

• اعتیاد به اینترنت

• قمار

• خرید افراطی

روانشناس روی ریشه روانی رفتار کار می‌کنه.

اختلالات خوردن (Eating Disorders)

19. بی‌اشتهایی عصبی

ترس شدید از اضافه‌وزن.
کنترل افراطی غذا.
درمان چندبعدی و تخصصی می‌خواد.

20. پرخوری عصبی

چرخه پرخوری و احساس گناه.
درمان روی تنظیم هیجان و تصویر بدنی تمرکز داره.

اختلالات خواب

21. بی‌خوابی مزمن

خواب کم یا بی‌کیفیت که عملکرد روزانه رو مختل می‌کنه.
روان‌درمانی شناختی–رفتاری یکی از موثرترین روش‌هاست.

اختلالات مربوط به عزت‌نفس و هویت

22. بحران هویت

سردرگمی درباره:

• مسیر زندگی

• ارزش‌ها

• نقش فردی

روانشناس کمک می‌کنه فرد خودش رو دوباره بشناسه.

23. وابستگی عاطفی

ترس از تنها موندن، چسبندگی در روابط.
درمان باعث استقلال روانی میشه.

چرا مراجعه به روانشناس مهمه؟

چون:

• مشکل خودبه‌خود حل نمیشه

• زمان، زخم‌های روانی رو درمان نمی‌کنه

• درمان علمی، مسیر رو کوتاه‌تر می‌کنه

نقش دکتر سمیرا توکلی در درمان اختلالات روانشناختی

دکتر سمیرا توکلی با رویکرد علمی، تجربه بالینی و نگاه انسانی، درمان رو متناسب با شرایط هر فرد طراحی می‌کنه.
نه نسخه آماده، نه قضاوت.

تمرکز درمان:

• ریشه مشکل

• الگوهای ذهنی

• مهارت‌های کاربردی برای زندگی واقعی

 

اگه حس می‌کنی چیزی درونت درست کار نمی‌کنه، همون‌جا توقف نکن.

کمک گرفتن ضعف نیست.
اولین قدم برای ساختن یه زندگی سالم‌تره.